Boekrecensie: Paul L. Gavrilyuk, The Suffering of the lmpassible God. The Dialectics of Patristic Thought [Oxford Early Christian Studies], Oxford University Press, Oxford 2004

Tijdschrift: Tijdschrift voor Theologie 46 nummer 1, 2006, pagina 81-82
Auteur(s): Johan Leemans

Samenvatting

Vaak verwijten, aldus Paul L. Gavrilyuk, hedendaagse verdedigers van een vorm van goddelijke 'lijdelijkheid' de vroegchristelijke auteurs dat ze zich voor hun theologie en godsbeeld al te kritiekloos geïnspireerd hebben op het 'apathische godsbeeld' van filosofische stromingen, i.p.v. zich te laten leiden door de mensnabije en emotievolle God van de bijbel. Tegen de achtergrond van deze 'val in het hellenisme' situeert Gavrilyuk zijn studie over de goddelijke (on)lijdelijkheid in de patristiek. Hij toont aan dat in de vroegchristelijke theologie Gods 'apatheia' zeker een belangrijk thema is, maar dat men ook passages die aan God lijden toeschrijven bij onverdacht orthodoxe schrijvers niet uit het oog mag verliezen. Bovendien hoort de goddelijke impassibiliteit in essentie niet tot de kern van de vroegchristelijke theologie. Aan God lijden toeschrijven (theopaschitisme) is een uitzondering, slechts bij enkele auteurs in geïsoleerde passages aangetroffen. Integendeel: de vraag wat het precies betekent dat God lijdt, loopt als een rode draad door de hele patristische theologie, van de docetistische en patripassianistische controverses over de trinitaire controverse van de 4de eeuw tot de christologische controverse in de vijfde (en later, maar Gavrilyuk houdt op bij Nestorius en Cyrillus). De zich ontwikkelende patristische traditie heeft altijd proberen samen te houden dat God 'als God' 'apathês' is en tegelijk in de incarnatie alle consequenties van het menszijn aanvaardde, to

(Gegenereerd met : OpenAI (2025). ChatGPT API [model gpt-4o-mini])

Auteurs

Johan Leemans (1965) is professor Christendom in de Late Oudheid aan de KU Leuven. Zijn onderzoek richt zich op de vierde en vijfde eeuw, met aandacht voor doctrinaire ontwikkeling, geloofsoverdracht en christelijke identiteitsvorming in een multireligieuze context. Hij publiceerde over onder meer Athanasius, de Kappadokische Vaders, Isidorus van Pelusium en Asterius van Amaseia. Leemans leidt Ephemerides Theologicae Lovanienses en de BETL-reeks, en is redactieraadslid van diverse tijdschriften.

Meer artikelen van Johan Leemans

Tijdschrift

Tijdschrift voor Theologie verscheen van 1961 tot 2020. Het bood reflectie op nieuwe theologische vragen in dialoog met maatschappelijke ontwikkelingen, andere religies en levensbeschouwingen.

Meer artikelen uit Tijdschrift voor Theologie

Op zoek naar meer?