Boekrecensie: Stefan Knobloch, Mehr Religion als gedacht! Wie die Rede von Säkularisierung in die Irre führt, Herder, Freiburg 2006

Tijdschrift: Tijdschrift voor Theologie 47 nummer 1, 2007, pagina 109-110
Auteur(s): Anton van Harskamp

Samenvatting

Stefan Knobloch, emeritus hoogleraar praktische theologie, stelt een tegenwoordig welhaast modieuze vraag: hebben we (in Duitsland) te doen met terugkeer of met transformatie van religie? Opvallend is dat hij deze toch vooral cultuursociologisch klinkende vraag op theologische wijze beantwoordt; en ook dat het denken van Karl Rahner, met name diens visie op het altijd betrokken-zijn van de mens op God, Knobloch tot het antwoord brengt dat er ten eerste geen sprake is van terugkeer, wel van transformatie, maar dat ten tweede kerk en (katholieke) theologie in die omgevormde religiositeit, ook waar die niet kerkelijk of christelijk is, wel degelijk sporen van God kunnen zien. Het boek heeft drie delen. In het eerste verheldert Knobloch de centrale vraag, o.m. door te laten zien hoe waarneming en definiëring van religie door godsdienstwetenschappen en -sociologie het fenomeen van de onderzochte religie kleuren, zelfs bepalen. In deel II bekritiseert Knobloch eerst het traditionele denken over secularisering van de christelijke religie, waarna hij ingaat op de nieuwe gevoeligheden voor religie die in onze cultuur leven. In het derde deel schrijft hij over de basis van het 'meer-religie-dan-ooit-gedacht', dat is over het verborgen religieuze geheim van ieder mens. Daartoe gaat hij in op achtereenvolgens het denken van de socioloog U. Oevermann (die religie 'aangelegd' ziet in de praktijk van het moderne leven), op Vaticanum II en uiteraard op het denken van Rahner.

(Gegenereerd met : OpenAI (2025). ChatGPT API [model gpt-4o-mini])

Bekijk volledige artikel

Auteurs

Anton van Harskamp (1946) is godsdienstfilosoof. Hij was onder meer staflid van het Blaise Pascal Instituut voor de studie naar wetenschap en levensbeschouwing, en bijzonder hoogleraar Religie, Identiteit en Civil Society aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij schreef over ideologiekritiek en religie, katholieke theologie in de 19de eeuw, protestants fundamentalisme in de 20ste eeuw en secularisering en nieuwe religiositeit in de 21ste eeuw.

Meer artikelen van Anton van Harskamp

Tijdschrift

Tijdschrift voor Theologie verscheen van 1961 tot 2020. Het bood reflectie op nieuwe theologische vragen in dialoog met maatschappelijke ontwikkelingen, andere religies en levensbeschouwingen.

Meer artikelen uit Tijdschrift voor Theologie

Op zoek naar meer?